Ration Card Status Check 2025: मोबाईलवरून अर्ज व Active / Inactive स्टेटस कसा तपासावा?

Updated 2025 |

प्रस्तावना

भारतामध्ये रेशन कार्ड हे फक्त स्वस्त दरात धान्य मिळवण्याचे साधन राहिलेले नाही.
2025 मध्ये रेशन कार्ड हे नागरिकांच्या सामाजिक व आर्थिक सुरक्षेचा कणा बनले आहे.
डिजिटल इंडिया उपक्रमामुळे सार्वजनिक वितरण प्रणाली (PDS) पूर्णपणे डिजिटल झाली आहे.

आज लाखो नागरिक मोबाईलवरून नवीन रेशन कार्डसाठी अर्ज करतात.
मात्र अर्ज केल्यानंतर सर्वात मोठा प्रश्न असतो –
माझा अर्ज मंजूर झाला का?,
माझे रेशन कार्ड Active आहे की Inactive?
या प्रश्नांची उत्तरे मिळवण्यासाठी
Ration Card Status Check 2025 अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.

रेशन कार्ड म्हणजे काय?

रेशन कार्ड हे केंद्र किंवा राज्य सरकारकडून दिले जाणारे अधिकृत शासकीय दस्तऐवज आहे.
राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायदा (NFSA) अंतर्गत पात्र कुटुंबांना स्वस्त दरात किंवा मोफत अन्नधान्य
देण्यासाठी रेशन कार्डचा वापर केला जातो.

स्वस्त दरात तांदूळ, गहू, डाळी व साखर मिळवण्यासाठी
ओळखपत्र व पत्ता पुरावा म्हणून
सरकारी योजना व अनुदानासाठी
कुटुंबाची आर्थिक स्थिती दर्शवण्यासाठी

डिजिटल रेशन कार्ड म्हणजे काय?

डिजिटल रेशन कार्ड म्हणजे रेशन कार्डशी संबंधित सर्व माहिती
सरकारी ऑनलाइन डेटाबेसमध्ये सुरक्षितरित्या संग्रहित असणे.
यामध्ये कुटुंबप्रमुखाचे नाव, सदस्यांची माहिती,
आधार क्रमांक, FPS दुकान तपशील आणि e-KYC स्टेटस असते.

डिजिटल प्रणालीमुळे बनावट रेशन कार्ड थांबले,
डुप्लिकेट लाभ रोखले गेले
आणि One Nation One Ration Card योजना यशस्वी झाली.

रेशन कार्डचे प्रकार (2025)

APL – Above Poverty Line

दारिद्र्यरेषेच्या वर असलेल्या कुटुंबांसाठी APL रेशन कार्ड दिले जाते.
राज्यानुसार लाभ वेगवेगळे असू शकतात.

BPL – Below Poverty Line

दारिद्र्यरेषेखालील कुटुंबांसाठी BPL रेशन कार्ड असते.
यामध्ये अत्यल्प दरात किंवा मोफत धान्य दिले जाते.

PHH – Priority Household (NFSA)

NFSA अंतर्गत प्राधान्य कुटुंबांना PHH कार्ड दिले जाते.
प्रत्येक सदस्यासाठी ठराविक प्रमाणात धान्य दिले जाते.

AAY – Antyodaya Anna Yojana

अत्यंत गरीब, निराधार, वृद्ध आणि दुर्बल घटकांसाठी AAY कार्ड दिले जाते.
या कार्डवर सर्वाधिक सवलत मिळते.

रेशन कार्ड स्टेटस म्हणजे काय?

रेशन कार्ड स्टेटस म्हणजे तुमच्या रेशन कार्डची सध्याची स्थिती.
2025 मध्ये ऑनलाइन स्टेटस तपासल्यावर पुढील माहिती मिळते:

अर्ज Pending / Approved / Rejected
रेशन कार्ड Active किंवा Inactive
e-KYC पूर्ण आहे की नाही
आधार लिंकिंग स्थिती
FPS दुकान व वितरण माहिती

रेशन कार्ड स्टेटस तपासणे का आवश्यक आहे?

अनेक वेळा नागरिक FPS दुकानावर गेल्यावर कळते की रेशन कार्ड Inactive आहे.
त्यामुळे वेळ वाया जातो.
घरबसल्या स्टेटस तपासल्यास ही अडचण टाळता येते.

रेशन बंद होण्याआधी माहिती मिळते
e-KYC वेळेत पूर्ण करता येते
FPS वाद टाळता येतात
सरकारी योजनांचा लाभ सुरू राहतो

रेशन कार्ड स्टेटस तपासण्यासाठी आवश्यक माहिती

रेशन कार्ड क्रमांक (RC Number)
अर्ज क्रमांक (Application Number)
आधार क्रमांक
नोंदणीकृत मोबाईल नंबर

Note:
Part 2 मध्ये मोबाईलवरून रेशन कार्ड स्टेटस कसा तपासावा,
Mera Ration App, Active / Inactive कारणे
आणि e-KYC प्रक्रिया सविस्तर पाहू.

Ration Card Status Check 2025 – मोबाईलवरून स्टेटस तपासण्याच्या सर्व पद्धती

Updated 2025 | Part 2 of 3

मोबाईलवरून रेशन कार्ड स्टेटस तपासणे का सोपे झाले आहे?

2025 मध्ये भारत सरकारने रेशन कार्ड प्रणाली पूर्णपणे डिजिटल केल्यामुळे
नागरिकांना आता सरकारी कार्यालयात किंवा FPS दुकानावर
वारंवार फेऱ्या मारण्याची गरज उरलेली नाही.
स्मार्टफोन आणि इंटरनेटच्या मदतीने
घरबसल्या काही मिनिटांत रेशन कार्ड स्टेटस तपासता येते.

ऑनलाइन स्टेटस तपासल्याने
तुमचे रेशन कार्ड Active आहे की Inactive,
e-KYC पूर्ण आहे की नाही,
तसेच या महिन्याचे रेशन मिळणार आहे की नाही
हे आधीच कळते.

पद्धत 1: राज्याच्या अधिकृत रेशन कार्ड वेबसाइटवरून स्टेटस तपासणे

प्रत्येक राज्याची स्वतंत्र रेशन कार्ड वेबसाइट असते.
या वेबसाइटवरून नवीन अर्जाचा स्टेटस
आणि जुना रेशन कार्ड स्टेटस दोन्ही तपासता येतो.

स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया

तुमच्या राज्याच्या अधिकृत रेशन कार्ड वेबसाइटला भेट द्या
“Ration Card Status” किंवा “Track Application” पर्याय निवडा
रेशन कार्ड क्रमांक किंवा अर्ज क्रमांक टाका
Captcha भरा
Submit बटणावर क्लिक करा

स्क्रीनवर तुमच्या रेशन कार्डची संपूर्ण माहिती दिसेल –
Active / Inactive स्थिती,
FPS दुकान,
e-KYC स्टेटस
आणि वितरण तपशील.

पद्धत 2: Mera Ration 2.0 App वापरून स्टेटस तपासणे

Mera Ration App ही केंद्र सरकारची अधिकृत मोबाईल अॅप आहे.
One Nation One Ration Card योजनेअंतर्गत
ही अॅप अत्यंत उपयुक्त ठरते.

Mera Ration App चे फायदे

घरबसल्या रेशन कार्ड स्टेटस तपासता येतो
इतर राज्यातही रेशन मिळण्याची खात्री
FPS दुकानाची माहिती
तक्रार नोंदवण्याची सुविधा

Mera Ration App वापरण्याची प्रक्रिया

Google Play Store वरून “Mera Ration 2.0” App डाउनलोड करा
अॅप उघडून आधार क्रमांक टाका
नोंदणीकृत मोबाईलवर OTP येईल
OTP Verify करा
“My Ration Card” किंवा “Status” पर्याय निवडा

यानंतर तुमच्या रेशन कार्डची
Active / Inactive स्थिती,
कुटुंबातील सदस्य
आणि FPS दुकान तपशील दिसेल.

पद्धत 3: FPS दुकान किंवा CSC केंद्राद्वारे स्टेटस तपासणे

ज्या नागरिकांकडे स्मार्टफोन किंवा इंटरनेट सुविधा नाही,
त्यांच्यासाठी FPS दुकान
आणि CSC (Common Service Center)
हा उत्तम पर्याय आहे.

CSC केंद्रावर थोड्या शुल्कात
किंवा अनेक ठिकाणी मोफत
रेशन कार्ड स्टेटस तपासून दिला जातो.

Active आणि Inactive रेशन कार्ड म्हणजे काय?

Active रेशन कार्ड

रेशन कार्ड वैध आहे
e-KYC पूर्ण आहे
आधार लिंकिंग योग्य आहे
FPS दुकानावर रेशन मिळते

Inactive रेशन कार्ड

e-KYC अपूर्ण आहे
आधार माहिती चुकीची आहे
दीर्घकाळ रेशन घेतलेले नाही
पात्रतेत बदल झाला आहे

e-KYC म्हणजे काय?

e-KYC (Electronic Know Your Customer)
ही आधार आधारित ओळख पडताळणी प्रक्रिया आहे.
2025 मध्ये रेशन कार्डसाठी e-KYC
अनिवार्य करण्यात आले आहे.

e-KYC पूर्ण न केल्यास
रेशन कार्ड तात्पुरते Inactive केले जाऊ शकते
आणि रेशन वितरण थांबते.

FPS दुकानावर रेशन वितरण प्रक्रिया

FPS दुकानावर रेशन घेताना
बायोमेट्रिक फिंगरप्रिंट,
OTP
किंवा IRIS स्कॅनद्वारे
ओळख पडताळणी केली जाते.

जर आधार लिंकिंग चुकीचे असेल
तर मशीन व्यवहार नाकारते
आणि रेशन मिळत नाही.

Note:
Part 3 मध्ये आपण
रेशन कार्ड Inactive होण्याची कारणे,
पुन्हा Active कसे करावे,
महाराष्ट्र स्पेशल माहिती,
सरकारी योजना
आणि FAQs पाहणार आहोत.

<!doctype html>

Ration Card Status Check 2025 – Inactive कारणे, पुन्हा Active कसे करावे

Updated 2025 | Part 3 of 3

रेशन कार्ड Inactive होण्याची मुख्य कारणे

2025 मध्ये अनेक नागरिकांना अचानक रेशन मिळणे बंद झाल्याचा अनुभव येतो.
बहुतेक वेळा याचे कारण रेशन कार्ड Inactive होणे असते.
खालील कारणांमुळे रेशन कार्ड Inactive होऊ शकते.

e-KYC वेळेत पूर्ण न करणे
आधार क्रमांक चुकीचा किंवा mismatch असणे
दीर्घकाळ रेशन न घेणे
मृत व्यक्तीचे नाव रेशन कार्डवर कायम ठेवणे
कुटुंबाच्या उत्पन्नात किंवा पात्रतेत बदल
डुप्लिकेट किंवा बनावट रेशन कार्ड नोंद

रेशन कार्ड पुन्हा Active कसे करावे?

रेशन कार्ड Inactive झाल्यास घाबरण्याची गरज नाही.
खालील पद्धतीने बहुतांश प्रकरणांमध्ये रेशन कार्ड पुन्हा Active करता येते.

1) FPS दुकानावर e-KYC पूर्ण करा

तुमच्या जवळच्या FPS दुकानावर जाऊन
आधार कार्ड आणि मोबाईल नंबरच्या मदतीने
बायोमेट्रिक e-KYC पूर्ण करा.

2) आधार माहिती अपडेट करा

नाव, जन्मतारीख किंवा फिंगरप्रिंट mismatch असल्यास
आधार केंद्रावर जाऊन माहिती दुरुस्त करा.

3) जिल्हा पुरवठा कार्यालयात अर्ज करा

गंभीर प्रकरणांमध्ये
जिल्हा पुरवठा अधिकारी कार्यालयात
लेखी अर्ज द्यावा लागतो.

4) प्रतीक्षा कालावधी

सर्व प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर
साधारणतः 7 ते 15 दिवसांत
रेशन कार्ड पुन्हा Active केले जाते.

महाराष्ट्रातील रेशन कार्ड स्टेटस कसा तपासावा?

महाराष्ट्र राज्यामध्ये रेशन कार्डसाठी
खालील अधिकृत पर्याय उपलब्ध आहेत.

Aaple Sarkar पोर्टल
Mera Ration App
FPS दुकान
जिल्हा पुरवठा कार्यालय

रेशन कार्डशी जोडलेल्या महत्त्वाच्या सरकारी योजना

रेशन कार्ड Active असल्यास
नागरिकांना अनेक सरकारी योजनांचा लाभ मिळतो.

आयुष्मान भारत – प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना
प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना
राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा योजना (NFSA)
वृद्ध, विधवा व अपंग पेन्शन योजना
शैक्षणिक शिष्यवृत्ती योजना

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

रेशन कार्ड स्टेटस किती दिवसांत अपडेट होतो?

साधारणतः 7 ते 15 दिवसांत स्टेटस अपडेट होतो.

रेशन कार्ड Active असूनही रेशन मिळत नाही, का?

FPS मशीन समस्या, आधार mismatch किंवा
तात्पुरती सर्व्हर अडचण यामुळे असे होऊ शकते.

One Nation One Ration Card म्हणजे काय?

या योजनेमुळे भारतातील कोणत्याही राज्यात
रेशन कार्ड वापरून रेशन घेता येते.

रेशन कार्ड मोबाईलवरून तपासणे सुरक्षित आहे का?

होय, अधिकृत वेबसाइट व Mera Ration App वापरणे पूर्णपणे सुरक्षित आहे.

निष्कर्ष

2025 मध्ये रेशन कार्ड स्टेटस ऑनलाइन तपासणे
ही प्रत्येक नागरिकाची गरज बनली आहे.
वेळेवर स्टेटस तपासणी,
e-KYC पूर्ण करणे
आणि माहिती अपडेट ठेवणे
यामुळे रेशन मिळण्यात कोणतीही अडचण येत नाही.

तुमचे रेशन कार्ड Active ठेवा
आणि सरकारी योजनांचा लाभ नियमितपणे घ्या.